پووكانه‌وه‌ی سۆزی دینداریی به‌شی دووه‌م

/ ژماره‌ی سه‌ردان: 160 جاره/

kallapt7.gif تایبه‌ت :دووربین
رواڵه‌ته‌كانی پوكانه‌وه‌ی سۆزی دینداریی
3ـ بێ ئاگایی له‌ مردن و دوای مردن ، دووره‌ په‌رێزی له‌ كۆرِی یادی خواو كۆمه‌ڵی ره‌سه‌نی خواناسان كه‌ قیامه‌تت بیر خه‌نه‌وه‌ ، موسوڵمانمان هه‌یه‌ دوا هه‌واڵی سیاسه‌تی رۆژانه‌ی ئه‌م گرووپی كوفرو ئه‌و به‌ره‌ی كافر ده‌زانێت و هه‌موو چالاكییه‌كیان ده‌زانێت ، به‌ڵام نه‌ك هه‌ر گۆرِو مردن و نیشانه‌كانی قیامه‌تی له‌ بیر نییه‌ ، هه‌ر وه‌كو زانیارییه‌كی مه‌عریفیش نازانێت چین ؟! بۆیه‌ كه‌ به‌ لای گۆرِستانیشدا گوزه‌ر ده‌كات هه‌ر له‌ گه‌شكه‌ی پێكه‌نیندایه‌ ! ئه‌گه‌ر پرسیاری ده‌رباره‌ی حه‌شرو پردی سیرات لێ بپرسیت ره‌نگه‌ زانیارییه‌كه‌ی له‌ هی پیرێژنێكی حه‌فتا ساڵه‌ی گوند نشین زیاتر هیچی تری وای لێ نه‌زانێت ! ئه‌م نه‌زانینه‌ش هۆكارێكی سه‌ره‌كییه‌ بۆ پووكانه‌وه‌ی هه‌موو جۆره‌كانی سۆزی موسوڵمانێتی ..
4ـ بێ ئاگا بوون له‌ سوپاس كردنی خوای گه‌وره‌ له‌سه‌ر نیعمه‌ته‌ بێ شوماره‌كانی ، سۆز پووكاوه‌و هه‌ست مردوو ، لایه‌كی ئیمانی ناكات به‌ لای ئه‌و نازو نیعمه‌ته‌وه‌ كه‌ تێیدایه‌تی : ماڵێكت هه‌یه‌ تێیدا سره‌وتوویت ، هه‌زاران هه‌زار موسوڵمانی وه‌كو تۆ هه‌ن ( له‌ كوردستان و عێراقه‌كه‌ی خۆت ) ئه‌هلی ئه‌نفالن ، ده‌ركراوی كه‌ركووكن و هێشتا له‌ چادردان ! ده‌ركراوی به‌عس و پارتی و یه‌كێتین و كه‌نارێكیان نییه‌ تیایدا بسره‌ون .. ئه‌دی كه‌ل و په‌لی ناو ماڵ ؟! له‌ چیت كه‌مه‌ ؟! ئه‌دی ژن و منداڵ ؟! ئه‌دی خۆراكه‌ هه‌مه‌ جۆره‌كانت ، چێشت ، میوه‌ ، سارده‌مه‌نی ، شیرینی ؟! ئه‌دی ته‌ندروستی و له‌شی ساغ و سه‌یاره‌ ؟! ئه‌دی كارو پاره‌و سامان ؟! جل و به‌رگ و پۆشاك و عه‌ترو جوانی ؟! ئه‌دی ئازادی و گه‌رِان و سه‌ردان و چوونه‌ ده‌ره‌وه‌و هاتنه‌ ژووره‌وه‌ی سه‌ربه‌ستی خۆت ، ده‌زانیت چه‌ند هه‌زار لێی مه‌حروومن ؟! خۆ ئه‌وانه‌ی گوانتانامۆ ناڵێم ( هه‌رچه‌نده‌ له‌وانیشدا پێنج كوردی بێ شوانی تێدایه‌ ) به‌ڵام ئه‌وانه‌ی لای پارتی و یه‌كێتی ، كه‌ هه‌یانه‌ ته‌مه‌نی له‌ خوار هه‌ژده‌وه‌یه‌ ؟! قه‌ت له‌ خۆت نه‌پرسی : ئه‌رێ ئه‌مانه‌ كه‌ حه‌زیان دێته‌ سه‌ر ئه‌و شتانه‌ی من حه‌زیان لێ ده‌كه‌م چی ده‌كه‌ن ؟! ئیمامی بوخاری له‌ ئه‌بو هوره‌یره‌وه‌ ـ خوا لێی رازی بێت ـ ده‌گێرِێته‌وه‌ كه‌ : ( خَرَجَ رسولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم ذاتَ يومٍ أو ليلةٍ فإذا هو بأبي بكرٍ وعُمرَ، فقالَ : ما أخْرَجَكُمَا من بيوتِكما هذهِ الساعةِ ؟ قالا: الجوعُ يا رسولَ الله ؛ قال : وأنا والذي نفسي بيدهِ لَأخْرَجَنِي الذي أخْرَجَكُمَا، قُومَا ؛ فقامَا مَعَهُ ، فأتَى رَجُلاً من الأنصارِ فإذا هو ليسَ في بيتِهِ ، فَلَمَّا رأتْهُ المرأةُ قالَتْ : مَرْحَبَاً وأهْلَا ً؛ فقالَ لها رسولُ الله صلى الله عليه وسلم : أينَ فلان ؟ قالت : يَسْتَعْذِبُ لنَا من الماء ؛ إذ جاء الأنصاري ، فَنَظَرَ إلى رسولِ الله صلى الله عليه وسلم وصاحِبَيِهِ ، ثُمَّ قالَ : الحمد لله ! ما أحَدٌ اليومَ أكرمُ أضيافاً مِنِّي ، قال : فانْطَلَقَ فجاءَهم بِعِذْقٍ فيه بُسْر وتَمْرٌ رَطْبٌ ، فقال : كلوا من هذه ؛ وأخَذَ المِدْيَةَ ، فقالَ لهُ رسولُ الله صلى الله عليه وسلم : إيِّاكَ والحَلوبَ ؛ فَذَبَحََ لَهُمْ ، فأكلوا من الشاة ، ومِن ذلك العِِذْقِ ، فَشَرِبُوا، فَلَمَّا أنْ شَبِعُوا وَرَوَوا قالَ رسولُ الله صلى الله عليه وسلم لأبي بكرٍ وعمرَ : والذي نفسي بيدِهِ لَتُسْأَلُنَّ عَن نَعيمِ هذا اليومِ يومَ القيامة ! أخْرَجَكُمْ مِن بيوتِكم الجوعُ ، ثم لَمْ تَرْجَعُوا حَتَّى أصَابكُم هذا النعيمُ ) پێغه‌مبه‌ری نازدار صلى الله علیه وسلم رۆژێك ته‌شریفی برده‌ ده‌ره‌وه‌ تووشی بوو به‌ تووشی ئه‌بو به‌كرو عومه‌ره‌وه‌ ، لێی پرسین : چی به‌م ناوه‌خته‌ هێناونێتییه‌ ده‌ره‌وه‌ ؟ فه‌رموویان : برسێتی ئه‌ی پێغه‌مبه‌ری خوا ! ئه‌ویش فه‌رمووی : ده‌ی سا به‌وه‌ی گیانی منی به‌ده‌سته‌ ، منیش هه‌ر ئه‌وه‌ هێناومێتیه‌ ده‌ره‌وه‌ ، هه‌ستن با برِۆین ، له‌ خزمه‌تیدا رۆیشتن بۆ ماڵی ئه‌نسارییه‌ك ( پشتیوانه‌كانی خه‌ڵكی مه‌دینه‌ ) كابرا له‌وێ نه‌بوو ، كه‌ خێزانه‌كه‌ی بینی : فه‌رمووی : به‌ خێر بێیت ، فه‌رموو ، پێغه‌مبه‌ر صلى الله علیه وسلم لێی پرسی : ئه‌دی كوا فڵان له‌ كوێیه‌ ؟ ژنه‌ فه‌رمووی : رۆیشتووه‌ ئاوی خواردنه‌وه‌مان بۆ بهێنێت ، له‌و كاته‌دا بوون و كابرای ئه‌نساری هاته‌وه‌ ، ته‌ماشای پێغه‌مبه‌ر صلى الله علیه وسلم و هه‌ردوو یاوه‌ره‌كه‌ی كردو فه‌رمووی : سوپاس بۆ خوا ، ئه‌مرِۆ كه‌س میوانی به‌رِێزی وه‌كو ئه‌وانه‌ی منی نییه‌ ، هه‌ر خێرا رای كرد چڵێك قه‌سپی لێ كرده‌وه‌و هێنای ، فه‌رمووی : فه‌رموون بخۆن ، ده‌ستی دایه‌ كێردێك ، پێغه‌مبه‌ر صلى الله علیه وسلم پێی فه‌رموو : نه‌كه‌ی ده‌ست له‌ شیرده‌ره‌كان ده‌یت ( واته‌ هیچ سه‌ر نه‌برِیت ) به‌ڵام ئه‌و به‌رخێكی بۆ سه‌ربرِین ، كه‌ له‌ به‌رخه‌كه‌و قه‌سپه‌ خورماكه‌یان خوارد ، كه‌ تێریان خواردو خوارده‌وه‌ پێغه‌مبه‌ر صلى الله علیه وسلم به‌ ئه‌بو به‌كرو عومه‌ری فه‌رموو : به‌و خوایه‌ی نه‌فسی منی به‌ ده‌سته‌ له‌ رۆژی دواییدا له‌م نیعمه‌ته‌ی ئه‌مرِۆتان ده‌پرسرێنه‌وه‌ ، به‌ برسێتی له‌ ماڵی خۆتان هاتنه‌ ده‌رێ و نه‌گه‌رِانه‌وه‌ تا ئه‌م نیعمه‌ته‌تان به‌ نسیب بوو ..
هه‌روه‌ها ده‌فه‌رموێ : ( نِعْمَتَانِ مَغْبُونٌ فِیهِمَا كَپِیرٌ مِنْ النَّاسِ الێِّحَّه‌ُ وَالْفَرَاغُ ) البخاری واته‌ : دوو نیعمه‌ت هه‌یه‌ زۆر كه‌س كه‌م به‌شن تێیدا: ته‌ندروستی و كاتی به‌تاڵ ..
5ـ نه‌كه‌وتنه‌ ژێر كاریگه‌ری قورئانی پیرۆز : ئه‌و كه‌سه‌ی هه‌ست مردووه‌و سۆزی پووكاوه‌ته‌وه‌ كه‌ قورئان ده‌خوێنێت یان قورئانی بۆ ده‌خوێنن ، یان كه‌ خۆی گوێی لێ ده‌گرێت ، ناكه‌وێته‌ ژێر ته‌ئسیریه‌وه‌ ! دڵی بۆی راناچه‌نێت ، هۆشی ناداتێ ، ئه‌گه‌ر هۆشیشی بداتێ دڵی ئه‌وه‌نده‌ زیندوو نییه‌ تا له‌گه‌ڵ ئایه‌ته‌كانیدا بجۆشێت ، یان ته‌فاعوول كات ، زۆر كه‌س هه‌ر كه‌ گوێ له‌ قورئان ده‌گرێت هه‌ر سه‌رنج ده‌داته‌ ئاوازی خوێندنه‌كه‌ یان ده‌نگ خۆشی قورئان خوێنه‌كه‌ ، هی وا هه‌یه‌ زۆر چاك گوێی بۆ شل ده‌كات ، وا ده‌زانیت له‌گه‌ڵیدایه‌ ، كه‌چی تومه‌ز هه‌ر به‌ ته‌جوویده‌كه‌یه‌وه‌ مه‌شغووڵه‌ ، هۆشی هه‌ر بۆ ئه‌وه‌ رۆیشتووه‌ ئه‌وه‌ مه‌ددی لازمه‌و ئه‌ویان قه‌لقه‌له‌یه‌و ئه‌وه‌یان ئیشمامه‌ !! هه‌ر ده‌ڵێیت له‌ ده‌رسێكی ته‌تبیقی جوان خوێندنه‌وه‌ی قورئاندا دانیشتووه‌ ! دڵی زیندوو له‌گه‌ڵ ئایه‌ته‌كانی قورئاندا ده‌هه‌ژێ ده‌روون له‌گه‌ڵ ماناكانیدا ده‌شنێ ، سینه‌ له‌ مه‌له‌كووتیدا سۆز ده‌یگرێت و چاوه‌كان فرمێسكی خۆشه‌وویستی خوایان پێدا دێت ، بۆ ئه‌م جیهانه‌ رۆحیه‌یه‌ كه‌ ئیمامی غه‌زالی ره‌حمه‌تی ده‌فه‌رموێ : ئه‌گه‌ر قورئانت ده‌خوێند بگری ، ئه‌گه‌ر گریانت نه‌ده‌هات خۆت بگریێنه‌ ، ئه‌گه‌ر هه‌ر نه‌گریایت ، بۆ ئه‌و دڵه‌ ره‌قه‌ت بگری كه‌ به‌ قورئانیش نه‌رم نابێت !! ئه‌ها كه‌ خوای گه‌وره‌ وه‌سفی دڵی ئیمانداران ده‌كات چی ده‌فه‌رموێ : ( إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ إِذَا ذُكِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وَإِذَا تُلِيَتْ عَلَيْهِمْ آيَاتُهُ زَادَتْهُمْ إِيمَانًا وَعَلَى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ) الانفال/2 واته‌ : موسوڵمانان هه‌ر ئه‌وانه‌ن كه‌ یادی خوایان لا ده‌كرێت دڵیان راده‌چه‌نێت ، كه‌ قورئانیشیان به‌سه‌ردا ده‌خوێندرێته‌وه‌ باوه‌رِو قه‌ناعه‌تیان زیاد ده‌كات پێی ، ئه‌وانه‌ پشتیان به‌ خوای خۆیان به‌ستووه‌
كه‌وابوو پێویسته‌ موسوڵمانی هه‌ست ناسك و هۆشیارو به‌سۆز وا قورئان بخوێنێت كه‌ ئه‌مه‌ فه‌رمایشتی خوایه‌و ئه‌م ده‌یخوێنێت ، چ رێزێكه‌ ، چ پله‌و پایه‌یه‌كه‌ ئه‌می به‌نده‌ی لاوازو كه‌م گه‌یشتۆتتێ ؟! ده‌بێت وا هه‌ست بكات ئه‌مه‌ی ده‌یخوێنێت بۆ دارِشتنی كه‌سێتی خواوویستانه‌ی ئه‌مه‌ ، ئه‌م قورئانه‌ بۆ كارپێ كردنه‌ ، بۆ لێكۆڵینه‌وه‌و سه‌رنجدانێتی ، تا ره‌حمه‌تی خوای گه‌وره‌ی به‌سه‌ردا برژێت ، تا فریشته‌ی خوا ده‌وری بگرن و دڵ هێمنی و ئاسایشی ده‌روون دایپۆشێت ..
6ـ كه‌سانێك زۆر هه‌ن كه‌ سۆزیان ده‌پووكێته‌وه‌و هه‌ستیان ده‌مه‌ێێ ، له‌وانه‌یه‌ ئه‌ندامانی خێزانێك دووچاری ئه‌م نه‌خۆشییه‌ ببن ! ئه‌و كاته‌ ده‌بینیت باوكه‌كه‌ بایه‌خ به‌ خێزانه‌كه‌ی نادات ، په‌روه‌رده‌ی منداڵه‌كانی لا نابێته‌ به‌رپرسی دنیاو رۆژی دوایی هه‌ڵیان ناسێنێت بۆ نوێژ ، به‌رهه‌ڵستی مونكه‌راتی ماڵه‌كه‌ ناكات ، دایكه‌كه‌ له‌ولاوه‌ بایه‌خ به‌ سه‌رپۆش و باڵاپۆشی كچه‌كانی نادات ، رێ به‌ هه‌ندێك تێكه‌ڵاوی و هات و چۆو ئاهه‌نگ گێرِانیان ده‌دات ، كورِه‌كه‌ له‌ولاوه‌ بۆته‌ هاورِێی پله‌ خوا یاخی ، مه‌شغووڵی مۆدێلاتی قژو جل و به‌رگه‌ ، خه‌ریكی ئه‌م گۆرانی و ئه‌و ئاهه‌نگه‌ ، له‌م یاری ده‌چێته‌ ئه‌ویان ، له‌م بێزار ده‌بێت ئه‌وی تر ده‌كرِێت ، هه‌ر هه‌مووشی تاوانه‌ ، یان مایه‌ی دڵرِه‌قی و ته‌مه‌ن به‌فیرِۆ دانه‌ ! ته‌نانه‌ت هه‌ندێك شێخ و مه‌لاو داعیش ده‌بینی ، یان مامۆستاو ئه‌میریش ده‌بینیت زۆر گوێ به‌ ئامۆژگاری كردن و فه‌رمان به‌ چاكه‌و به‌رهه‌ڵستی كردن نادات ! به‌ به‌رپسێتی خۆیانی نازانن ، ئه‌مه‌ش هه‌مووی ده‌گه‌رِێته‌وه‌ بۆ ووشك هه‌ڵاتنی هه‌ست و پووكانه‌وه‌ی سۆز ..
7ـ بێ خه‌م بوون و خۆ كرِ كردن له‌ كاره‌سات و ناسۆری موسوڵمانان و بایه‌خ نه‌دان به‌ كێشه‌كانیان : كابرای بێ سۆز ده‌بینیت ئه‌وه‌نده‌ هه‌ستی مردووه‌ ، یه‌ك كێشه‌ی موسوڵمانان به‌ هی خۆی نازانێت ! كه‌ باسی میحنه‌تی موسڵمانانی دووری بۆ ده‌كه‌یت ، یان ده‌ڵێ ئێمه‌ هه‌قمان چییه‌ به‌سه‌ریانه‌وه‌ ! یان ده‌ڵێ : ئێمه‌ چیمان له‌ ده‌ست دێ بۆیان بكه‌ین ، یان هه‌ر حوقه‌له‌یه‌ك ده‌كات و خۆی له‌ لایه‌نگیری و پشتگیرییان ده‌زێته‌وه‌ ! كه‌ باسی میحنه‌تی موسوڵمانانی نزیكی بۆ ده‌كه‌یت ، به‌ لالووتێكه‌وه‌ ده‌كه‌وێته‌ تیرو توانج تێ گرتن و به‌ لووت به‌رزی و فیزێكه‌وه‌ ده‌كه‌وێته‌ ره‌خنه‌ گرتن ، كه‌ گوایه‌ ئه‌و موسوڵمانانه‌ خه‌تای خۆیان ! خه‌تای خۆیانه‌ كه‌ هه‌ژارن خه‌تای خۆیانه‌ كه‌ زیندانن ! خه‌تای خۆیانه‌ كه‌ شوێن نییه‌ سره‌وتی تێدا بگرن !! ئیدی ئه‌م هه‌ست مردووانه‌ن كه‌ ده‌یانبینی كاتی قسه‌و جاده‌ی پان : گالووتن ، كاتی داواكاری و هاریكاری لالووتن ! كاتی كێشه‌و راوه‌دوونان : جالووتن !! ئه‌دی كوا هه‌ستی دینداری كۆمه‌ڵكاری ؟! كوا هه‌ستی یه‌ك جه‌سته‌یی ئوممه‌ت ؟ : كوا ئه‌و نموونه‌ی پێغه‌مبه‌ر صلى الله علیه وسلم له‌ حه‌دیسی بوخاری و موسلیمدا فه‌رموویه‌تی : ( مَثَلُ الْمُؤْمِنِينَ فِي تَوَادِّهِمْ وَتَرَاحُمِهِمْ وَتَعَاطُفِهِمْ مَثَلُ الْجَسَدِ إِذَا اشْتَكَى مِنْهُ عُضْوٌ تَدَاعَى لَهُ سَائِرُ الْجَسَدِ بِالسَّهَرِ وَالْحُمَّى ) واته‌ : نموونه‌ی موسوڵمانان له‌ ناو خۆیاندا له‌ خۆشویستن و به‌زه‌یی و سۆزیاندا ده‌رهه‌ق یه‌كتر وه‌كو جه‌سته‌یه‌كن ، ئه‌گه‌ر ئه‌ندامێكی ئازاری گه‌یشتێ سه‌راپای جه‌سته‌ ، تا دای ده‌گرێت و شه‌ونخوونی ده‌كێشێت .. كوا بایه‌خ دان به‌ كاروباری موسوڵمانان كه‌ نیشانه‌ی ئیماندارییه‌ ؟! كوا ئه‌وه‌ی بۆ خۆتت پێ خۆشه‌ بۆ براكه‌شت پێ خۆش بێت ؟! كورِه‌ كوا براكه‌ت خۆی !
8 ـ لێكدانه‌وه‌و ته‌فسیر كردنی هه‌موو روداوێك به‌ دیدێكی ماددی و ته‌فسیرێكی سیاسیی رووت : هه‌ست مه‌ییووی وا هه‌یه‌ كه‌ باسی بومه‌له‌رزه‌و ره‌هێڵه‌شی بۆ بكه‌یت هه‌ر ده‌یهێنته‌وه‌ سه‌ر كارلێككردنه‌ فیزیكییه‌كان و ناهێڵێت به‌ سزایه‌كی خوای گه‌وره‌ی بناسێنیت ، یان بڵێیت ئه‌مه‌ ئینزاره‌ تا خه‌ڵكی به‌روه‌و خواوویستی بگه‌رِێنه‌وه‌ ، ناهێڵێت بڵێیت : ئه‌مه‌ تۆڵه‌ی خوایه‌ ، ئه‌مه‌ ته‌ئدیبی ملهورِانه‌ .. نا ئه‌و هه‌ر سووره‌ له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی ئه‌مه‌ پرِ بوونه‌وه‌ی بۆشایی زه‌وییه‌ ، یان ئه‌مه‌ ره‌هێڵه‌و لافاوه‌ چونكه‌ ئاستی ئاو له‌ سنووری ئاسایی خۆی زیاتر بووه‌ .. راست بۆ هه‌ر روداوێك حه‌تمه‌ن ده‌بێت هۆكارو ئه‌نجامێك هه‌بن ، به‌ڵام له‌ رێسای خواناسی و كۆمه‌ڵكاری مرۆڤایه‌تیشدا رێسا هه‌ن و ئه‌وانیش وه‌كو رێسای گه‌ردوونیین ، چۆن هه‌ر ئه‌ستێره‌یه‌ك به‌ پێی رێسای گه‌ردوونی خۆی كه‌ بۆی دانراوه‌ ، له‌ خولگه‌ی دیاری كراوی خۆیدا ده‌خولێته‌وه‌ ، موسوڵمانیش پێویسته‌ به‌ پێی رێسای گۆرِانكاری خواوویستی ببزوێت .. خوای گه‌وره‌ بۆ هه‌ردوو گۆرِانكاریی خۆیی و كۆمه‌ڵكارییه‌ كه‌ ده‌فه‌رموێ : (إِنَّ اللّهَ لاَ يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُواْ مَا بِأَنْفُسِهِمْ وَإِذَا أَرَادَ اللّهُ بِقَوْمٍ سُوءًا فَلاَ مَرَدَّ لَهُ وَمَا لَهُم مِّن دُونِهِ مِن وَالٍ ) الرعد / 11 واته‌ : خوای گه‌وره‌ سلبیاتی كۆمه‌ڵگه‌یه‌ك ناگۆرِێت تا خۆیان ئیراده‌ی گۆرِینی وویسته‌ سلبییه‌كانی ناخی تاك تاكی خۆیان نه‌بێت ، ئه‌گه‌ر خوای گه‌وره‌ وویستی قه‌ومێك تووشی خراپه‌یه‌ك بكات به‌ هیچ كلۆجێك ره‌ت كردنه‌وه‌ی نییه‌ ، كه‌س نابێته‌ پاڵپشتیان و كه‌س نابێته‌ به‌ربه‌ستی رێی فه‌رمانی خوا


بۆ به‌شی یه‌که‌م کلیکی ئێره‌ بکه‌

زۆرترتن بینراو

بگه‌ڕێره‌وه‌ سه‌ره‌تای دووربین

All Rights Reserved ©2009